Συχνές ερωτήσεις - Αλλεργία

ΠΟΤΕ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ Η ΑΛΛΕΡΓΙΑ;

   Η αλλεργία σε κάθε μορφή της, μπορεί να εκδηλωθεί από τη βρεφική μέχρι την γεροντική ηλικία. Μεγαλύτερη συχνότητα εκδήλωσης αλλεργίας εμφανίζεται στα παιδιά και σε ενήλικες μέχρι 45 ετών. Οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα κνίδωση σε σχέση με τους άνδρες. 

ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΛΛΕΡΓΙΑΣ;

    ΝΑΙ για πολλούς λόγους.  

1. Πολλές αλλεργικές παθήσεις εκδηλώνονται σταδιακά και επιδεινώνονται βαθμιαία με την πάροδο του χρόνου. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ένας ασθενής με αλλεργική ρινίτιδα έχει εξαπλάσια πιθανότητα να αναπτύξει αργότερα και αλλεργικό βρογχικό άσθμα, σε σχέση με τον υγιή πληθυσμό.

2. Το αλλεργικό βρογχικό άσθμα στην παιδική ηλικία δεν υποχωρεί πάντα μετά την εφηβεία. Η σωστή θεραπευτική αγωγή και η συνεργασία της οικογένειας με τον ιατρό, βοηθούν στην ικανοποιητική αντιμετώπιση του προβλήματος.

3. Η έγκαιρη ανεύρεση του ενοχοποιητικού παράγοντα και η λήψη μέτρων αποφυγής, έχει ως αποτέλεσμα, σε κάποιες περιπτώσεις την λύση του προβλήματος, όπως παράδειγμα στην κνίδωση εκ ψύχους.

4. Τέλος, αλλεργικές αντιδράσεις εμφανίζονται μερικές φορές, στα πλαίσια ύπαρξης υποκείμενης πάθησης. Η διάγνωση και η αντιμετώπιση της θεραπευτικά, πολλές φορές επιλύουν και το αλλεργικό πρόβλημα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΑΝΑΚΑΛΥΨΩ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΑΛΛΕΡΓΙΑΣ ΜΟΥ; 

1. Ο Αλλεργιολόγος σας θα πάρει λεπτομερέστατο ιστορικό της πάθησής σας, καθώς και θα αναλύσει μαζί σας, το περιβάλλον στο χώρο του σπιτιού και της εργασίας σας, τον τρόπο διατροφής σας καθώς και τις συνήθειες διαβίωσης σας.

2. Εκτός από τη λήψη του ιστορικού , τις περισσότερες φορές θα χρειαστεί η διενέργεια ειδικών δοκιμασιών. Με τη βοήθεια διαλυμάτων από αλλεργιογόνα που θα είναι διαφορετικά, ανάλογα με το ιστορικό, ο Αλλεργιολόγος θα σας υποβάλλει σε δερματικές δοκιμασίες, για να διαπιστώσει εάν υπάρχει ή όχι ευαισθησία σε γύρεις, τρόφιμα, φάρμακα, δηλητήρια υμενόπτερων κ.α. Οι δερματικές δοκιμασίες ή αλλεργικά tests, είναι μια γρήγορη, αξιόπιστη μέθοδος διερεύνησης των αλλεργικών παθήσεων οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις, εκτός της διάγνωσης χρησιμεύουν και στην παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας και της βελτίωσης της κλινικής εικόνας.

3. Τέλος, για την διάγνωση, χρησιμοποιούνται και αιματολογικές εξετάσεις (RAST) για την εκτίμηση των κυκλοφορούντων ειδικών αντισωμάτων έναντι των διαφόρων αλλεργιογόνων.

ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΛΛΕΡΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ;

   Ο στόχος της θεραπείας των ασθενών με αλλεργικά νοσήματα είναι η επίτευξη της μέγιστης ανακούφισης των συμπτωμάτων τους με όσο το δυνατό λιγότερες ανεπιθύμητες παρενέργειες, καθώς και η ριζική εξάλειψη του προβλήματος όπου είναι δυνατόν.            Η πλέον πρακτική και αποτελεσματική θεραπευτική αντιμετώπιση, είναι η έγκαιρη διάγνωση και  αποφυγή των αλλεργιογόνων με ταυτόχρονη χορήγηση κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής. Τα άτομα εκείνα που δεν ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στην φαρμακευτική αγωγή ή εμφάνισαν ανεπιθύμητες παρενέργειες ή, τέλος δεν κατέστη εφικτή η αποφυγή των αλλεργιογόνων εκείνων που κατά κύριο λόγο ευθύνονται για τα αλλεργικά συμπτώματα, θα πρέπει να παραπέμπονται στον Αλλεργιολόγο προκειμένου, μετά από προσεκτική εκτίμηση του προβλήματος να υποβληθούν σε ειδική θεραπεία απευαισθητοποίησης.

• Αποφυγή των αλλεργιογόνων: Η αποφυγή της έκθεσης σε συγκεκριμένα αλλεργιογόνα είναι μια απλή και αποτελεσματική μέθοδος, η οποία όμως είναι δύσκολα εφαρμόσιμη στην πλειοψηφία των περιπτώσεων. Οι γύρεις μπορούν να μεταφερθούν με τη βοήθεια του αέρα σε απόσταση αρκετών χιλιομέτρων, τόσο σε αστικές όσο και σε αγροτικές περιοχές. Το μικρό μέγεθος και ο μεγάλος αριθμός τους κάνουν δύσκολη την αποφυγή τους, ιδιαίτερα την περίοδο έντονης ανθοφορίας τους.Ο προσεκτικός καθαρισμός του σπιτιού βοηθά στην ελάττωση της έκθεσης στην οικιακή σκόνη, όπως και η χρήση πλαστικών καλυμμάτων στα στρώματα και μαξιλάρια που αποτελούν τους κύριους χώρους ανάπτυξης των ακάρεων οικιακής σκόνης. Η προσθήκη ηλεκτροστατικών κατακρημνιστών και υψηλής ποιότητας φίλτρων καθαρισμού αέρα στο σπίτι, προκαλεί κατακράτηση του 99% των σωματιδίων που υπάρχουν στον αέρα., ενώ με την προσθήκη υγραντήρων διατηρείται η υγρασία στο επιθυμητό επίπεδο του 40%. Προϋποθέτει όμως το σπίτι να είναι ‘κλειστό’ συνεχώς, κάτι το οποίο είναι ανέφικτο για τις κλιματολογικές συνθήκες της χώρας μας.
• Φαρμακευτική αγωγή: Στις αλλεργικές παθήσεις η φαρμακευτική αγωγή αποσκοπεί κυρίως στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, τη βελτίωση της κατάστασης του ασθενούς μέχρι πλήρους ύφεσης των ενοχλημάτων και στην διατήρηση καλής ποιότητας ζωής. Οι στόχοι αυτοί επιτυγχάνονται συνήθως σε μεγάλο βαθμό. Πρέπει να τονισθεί όμως ότι τα διαθέσιμα φάρμακα δρουν συμπτωματικά, δεν εξαλείφουν δηλαδή τα αιτία που προκαλούν την πάθηση.
• Ανοσοθεραπεία: Ο όρος ανοσοθεραπεία αναφέρεται στη σταδιακή χορήγηση συνεχώς αυξανόμενων δόσεων ειδικών εκχυλισμάτων αλλεργιογόνων, στα οποία είναι ευαισθητοποιημένος ο ασθενής και σε φυσική έκθεση θα αντιδρούσε με συμπτωματολογία αλλεργίας. Κύριος στόχος της θεραπείας είναι η τροποποίηση της ανοσολογικής απάντησης του ασθενούς έναντι του αλλεργιογόνου, με τελικό αποτέλεσμα την πλήρη ίαση του ασθενούς με εξάλειψη του αιτίου και κατά συνέπεια, την βελτίωση των αλλεργικών συμπτωμάτων. Η ανοσοθεραπεία γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα σταδιακά αυξανόμενα. Τα θετικά αποτελέσματα της ανοσοθεραπείας συνήθως γίνονται αντιληπτά μετά τους 15-18 μήνες από την έναρξή της και μεγιστοποιούνται μετά πάροδο 3 έως 5 ετών συνεχούς θεραπείας. Σε αντίθετη περίπτωση επιβάλλεται η διακοπή της ανοσοθεραπείας και η επανεκτίμηση του ασθενούς.  Η ανοσοθεραπεία χρησιμοποιείται ως θεραπευτική μέθοδος σε περιπτώσεις αλλεργικής ρινίτιδας, άσθματος και αλλεργίας σε δηλητήριο σφηκών ή μελισσών. Τα ποσοστά επιτυχίας εξαρτώνται από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, τη χρονική διάρκεια της νόσου, την ολοετή ή εποχιακή κατανομή της νόσου κ.α.. και κυμαίνονται από 70% έως και 100%. 

ΕΙΝΑΙ Η ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΠΑΘΗΣΗ;

Τα διάφορα συναισθήματα –φόβος, θυμός, αγωνία, οι έντονες συγκινήσεις- μπορεί να προκαλέσουν ασθματικές κρίσεις ή να επιδεινώσουν μια κατάσταση που ήδη υπάρχει. Όμως αυτό δεν έρχεται σε αντίθεση με το γεγονός ότι οι αλλεργικές παθήσεις προκαλούνται με συγκεκριμένους ανοσολογικούς μηχανισμούς και κάτω από την επίδραση εξωτερικών, κυρίως παραγόντων. Έτσι, το παιδί με βαρύ άσθμα, εκτός από την κατάλληλη και επαρκή θεραπευτική αγωγή, χρειάζεται και την ανάλογη ψυχολογική υποστήριξη αλλά και το γαλήνιο οικογενειακό περιβάλλον. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η σωστή ενημέρωση των γονέων, των αδερφών και του ίδιου του μικρού ασθενή είναι πολύ βασική, ώστε το παιδί να μπορέσει να προσαρμοσθεί καλύτερα στις όποιες οδηγίες δοθούν από τον Αλλεργιολόγο.         

ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΠΡΟΛΗΦΘΟΥΝ ΟΙ ΑΛΛΕΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ;

Γενικά, τα άτομα που γνωρίζουν ποιοι παράγοντες ευθύνονται για τα αλλεργικά τους συμπτώματα, μπορούν να ελαχιστοποιήσουν την έκθεσή τους σε αυτούς και να λαμβάνουν συγκεκριμένα μέτρα πρόληψης. Θα πρέπει να είναι σε καλή φυσική κατάσταση, να αποφεύγουν το κάπνισμα, την κόπωση και την έντονη συναισθηματική φόρτιση. Οι γονείς πρέπει να προσέχουν για τυχόν αλλεργικές εκδηλώσεις στα παιδιά τους. Τα τρόφιμα είναι από τα συνηθέστερα αίτια πρόκλησης αλλεργίας στην βρεφική ηλικία (π.χ. γάλα, αυγό). Το υπνοδωμάτιο και ο χώρος παιχνιδιού θα πρέπει να είναι κατά το δυνατό, ελεύθερα σκόνης, ενώ τα σκυλιά και οι γάτες πρέπει να βρίσκονται εκτός σπιτιού. Τα παιχνίδια με χνούδι πρέπει να αποφεύγονται.. Οι αναπνευστικές λοιμώξεις πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπ’ όψιν και να αντιμετωπίζονται έγκαιρα και αποτελεσματικά. 

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΝ ΠΑΡΑΜΕΛΗΘΟΥΝ ΟΙ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ;

Όταν μια πάθηση παραμεληθεί, γίνεται χρόνια. Αυτό έχει ως  αποτέλεσμα να είναι πιο δύσκολη η αντιμετώπισή της, ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης επιπλοκών (π.χ. αυξημένος κίνδυνος εκδήλωσης και βρογχικού άσθματος σε άτομα με αλλεργική ρινίτιδα).  Το έκζεμα, αν δεν αντιμετωπισθεί εγκαίρως μπορεί να εξαπλωθεί και περιστασιακά να επιπλακεί με λοιμώξεις. 

ΜΠΟΡΕΙ ΜΙΑ ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΝΑ ΑΠΟΒΕΙ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟΣ;

   Στην περίπτωση του άσθματος, η σοβαρότητα της νόσου αυξάνεται, όταν η νόσος παραμελείται και δεν λαμβάνονται σωστά μέτρα προφύλαξης και κατάλληλη θεραπευτική αγωγή. Στην Αμερική και Ευρώπη, ο κίνδυνος βαριάς κρίσης με μοιραία κατάληξη εμφανίζεται με παράλληλη σταδιακά αυξανόμενη συχνότητα, σε ποσοστό 5-10% των ασθματικών και κυρίως σε ηλικιωμένα άτομα, με χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο διαβίωσης και συνύπαρξη και άλλων προβλημάτων υγείας.Η φαρμακευτική, η τροφική αλλεργία και η αλλεργία στο δηλητήριο των υμενόπτερων, μπορούν υπό προϋποθέσεις, να έχουν επίσης μοιραία κατάληξη.Γενικά, όσο πιο έγκαιρη και αποτελεσματική είναι η διάγνωση και θεραπεία του προβλήματος, τόσο πιο εύκολα αντιμετωπίσιμη είναι η νόσος. 

ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

   Η ανοσοθεραπεία ή θεραπεία απευαισθητοποιήσεως (αλλεργικά εμβόλια) αποτελεί μορφή «θεραπείας» για περιπτώσεις αλλεργικής ρινίτιδος, αλλεργικού βρογχικού άσθματος και αλλεργίας στο δηλητήριο των Υμενοπτέρων (σφηκών και μελισσών). Είναι γνωστό ότι στα αλλεργικά νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (ρινίτιδα και άσθμα) τα λαμβανόμενα φάρμακα στοχεύουν στο να είναι καλά ο ασθενής (συμπτωματική αγωγή) και όχι στο να γίνει καλά (θεραπεία). Με την ανοσοθεραπεία επιχειρείται η μόνιμη αποκατάσταση του προβλήματος (ρινίτιδας και/ή άσθματος, αναφυλαξίας). Η  θεραπεία διενεργείται σε επιλεγμένους ασθενείς και όχι σε κάθε ασθενή με θετικές δερματικές δοκιμασίες (αλλεργικά tests). Προτιμώνται ασθενείς με ελάχιστες ευαισθησίες ή μονοευαισθησίες (ευαισθησία σε ένα μόνον αλλεργιογόνο). Εάν τα θετικά αλλεργιογόνα είναι πολλά η αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας είναι περιορισμένη. Ανοσοθεραπεία γίνεται με εκχυλίσματα γύρεων, ακάρεων οικιακής σκόνης, αλλεργιογόνων γάτας και σκύλου και εκχυλίσματα ορισμένων μυκήτων.  διάρκεια της θεραπείας είναι 3 έως 5 έτη ενώ η αποτελεσματικότητα της αρχίζει να φαίνεται μετά τους πρώτους 12-18 μήνες. Η χορήγηση των αλλεργιογόνων εκχυλισμάτων γίνεται είτε υποδορίως (στον βραχίονα με μικρές ενέσεις), είτε με τη μορφή υπογλωσσίων σταγόνων.Στην πρώτη περίπτωση (κλασική «ενέσιμη» ανοσοθεραπεία) η θεραπεία διακρίνεται σε δύο φάσεις: την αρχική στην οποία τα εμβόλια (ένα ή δύο) γίνονται κάθε εβδομάδα για 3-4 μήνες με διαρκώς αυξανόμενες δόσεις και στη θεραπεία συντηρήσεως κατά την οποία τα εμβόλια γίνονται κάθε 4 εβδομάδες με κατά το δυνατόν σταθερές δόσεις. Η θεραπεία γίνεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και απαιτεί σχολαστική συμμόρφωση του ασθενούς με τα προγραμματισμένα ραντεβού (για λόγους ασφαλείας του ασθενούς). Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ελάχιστες και κατά κύριο λόγο τοπικές. Παρ’ όλα αυτά, έχουν αναφερθεί παγκοσμίως (όχι όμως και στην Ελλάδα) και σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες (π.χ. ασθματική κρίση) όταν δεν τηρήθηκε επακριβώς το πρόγραμμα της ανοσοθεραπείας. Ο χρόνος αναμονής μεταξύ των εμβολίων είναι 15 λεπτά και ο χρόνος αναμονής μετά το δεύτερο εμβόλιο είναι 30 λεπτά. Της ανοσοθεραπείας προηγείται υποχρεωτικά η κλινική εξέταση του ασθενούς.

   Η υπογλώσσια ανοσοθεραπεία έχει το πλεονέκτημα ότι απαιτεί περιστασιακή μόνον παρακολούθηση (κάθε 2-3 μήνες) επειδή η ανοσοθεραπεία γίνεται από τον ίδιο τον ασθενή στο σπίτι του βάσει συγκεκριμένου προγράμματος. Η αποτελεσματικότητα της όμως σε σχέση με την κλασσική ανοσοθεραπεία, φαίνεται να είναι λίγο μικρότερη. Και στη θεραπεία αυτή υφίσταται «αρχική φάση» και «φάση συντηρήσεως» ενώ στην περίπτωση της αλλεργίας στις γύρεις, η δόση της ανοσοθεραπείας πιθανόν να μειωθεί κατά την ανθοφορία των αλλεργιογόνων φυτών. Για τα υπόλοιπα αλλεργιογόνα (κατοικίδια ζώα, ακάρεα) η δόση είναι σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Στην υπογλώσσια ανοσοθεραπεία οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ελάχιστες και κατά κύριο λόγο τοπικές (περιοχή στόματος/ γλώσσας) ενώ σπάνια μπορεί να εμφανιστεί κοιλιακό άλγος μετά τη δόση. 

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

• ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΕΣ  ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ

• ΑΠΟΦΥΓΗ ΚΟΠΩΣΗΣ ΤΗ ΜΕΡΑ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ

• ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ ΠΡΙΝ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΓΙΑ ΤΥΧΟΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ (ΕΞΑΡΣΗ ΑΣΘΜΑΤΟΣ, ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑ Κ.Λ.Π.)

• ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΕΤΑΙ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΠΡΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΑΛΛΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ

• Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 55 ΕΤΩΝ

• ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ, Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΑΜΒΑΝΕΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ