Ως ενδοκρινείς καλούνται οι αδένες που παράγουν και εκκρίνουν ορμόνες, ουσίες, δηλαδή, που μεταφέρονται με την κυκλοφορία σε άλλα όργανα, όπου και εκδηλώνουν τη βιολογική τους δράση.

   Οι κυριότεροι ενδοκρινείς αδένες (επιγραμματικά) είναι οι παρακάτω: υπόφυση – θυρεοειδής – παραθυρεοειδείς – πάγκρεας – επινεφρίδια – γονάδες (όρχεις-ωοθήκες).

   Ενδιαφέρον, όμως, υπάρχει και για τη μελέτη άλλων ιστών που παίζουν σημαντικό ρόλο όσον αφορά στην παραγωγή ορμονών. Έτσι, για παράδειγμα, φαίνεται πως στο λιπώδη ιστό, ανάμεσα στις άλλες λειτουργίες του, συγκαταλέγεται και η ενδοκρινική, με παραγωγή ορμονών όπως η λεπτίνη, που φαίνεται να ενέχεται στην αιτιο παθογένεια της παχυσαρκίας.

   Οι κυριότερες παθήσεις των ενδοκρινών αδένων έχουν να κάνουν είτε με την υπερλειτουργεία, είτε με την υπολειτουργία αυτών.  

   Η Μεγαλακρία είναι μία σπάνια νόσος, που μπορούμε να πούμε ότι προσβάλλει εξίσου και τα δύο φύλα. Μελέτες έχουν δείξει ότι εμφανίζονται 3-4 νέα περιστατικά μεγαλακρίας ανά εκατομμύριο πληθυσμού το χρόνο. Αν δηλαδή, το ανάγουμε στα ελληνικά δεδομένα, υπολογίζουμε περίπου 30-40 νέα περιστατικά ανά έτος.

   Η νόσος χαρακτηρίζεται από υπερβολική παραγωγή μιας ορμόνης που λέγεται αυξητική. Η ορμόνη αυτή παράγεται από έναν ενδοκρινή αδένα που ονομάζεται υπόφυση. Κύρια λειτουργία της ορμόνης(έτσι δικαιολογείται και το όνομά της) είναι η αύξηση του σώματος, γι’ αυτό άλλωστε και κατά την εφηβεία οι τιμές της είναι υψηλές. Στη συνέχεια και αφού ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του σώματος οι τιμές της ορμόνης πέφτουν προοδευτικά, έτσι ώστε, προϊούσης της ηλικίας, πολλές φορές να είναι τόσο χαμηλή, που να μη δύναται να προσδιορισθεί ποσοτικά. 

Περισσότερα...

   Το σύνδρομο Cushing είναι μια σπάνια νόσος. Κύριο χαρακτηριστικό του συνδρόμου είναι η μακροχρονίως αυξημένη διάθεση στην κυκλοφορία γλυκοκορτικοειδών (κορτιζόλης).

   Η κορτιζόλη μπορεί να παράγεται ενδογενώς σε παθολογικά αυξημένες ποσότητες από δύο μικρούς ενδοκρινείς αδένες που λέγονται επινεφρίδια ή να προέρχεται από υπερβολική λήψη κορτιζονούχων σκευασμάτων που δίδονται για τη θεραπεία άλλων νοσημάτων (π.χ. ρευματολογικών, πνευμονολογικών ή δερματολογικών), είτε υπό μορφή χαπιών, είτε αλοιφών. Η πρώτη περίπτωση αφορά στο ενδογενές, ενώ η δεύτερη στο εξωγενές σύνδρομο Cushing, το οποίο είναι και συχνότερο.

Περισσότερα...