Πολλές επιδημιολογικές έρευνες έχουν δείξει ισχυρή συσχέτιση μεταξύ της παχυσαρκίας και της εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ), με αποτέλεσμα να θεωρείται η παχυσαρκία ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες εμφάνισης ΣΔ τύπου ΙΙ.
Πέρα όμως από την απόλυτη τιμή του βάρους ή του ΔΜΣ, που συχνά χρησιμοποιείται ως δείκτης σε έρευνες, υπάρχουν 3 παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση ΣΔ :
Α) το ποσό της αύξησης του βάρους στο χρόνο
Β) η χρονική διάρκεια της παχυσαρκίας και
Γ) η κατανομή του λίπους στο σώμα.
Σε έρευνα έχει φανεί ότι μια αύξηση του βάρους πάνω από 13,6 kg σε 5 χρόνια στους άνδρες αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης ΣΔ 4,5 φορές σε σχέση μ’ αυτούς που αύξησαν το βάρος τους λιγότερο από 4,5 kg στο ίδιο χρονικό διάστημα. Όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια και το μέγεθος της παχυσαρκίας τόσο υψηλότερος είναι και ο κίνδυνος εμφάνισης ΣΔ. Άτομα με διάρκεια παχυσαρκίας μεγαλύτερη από 10 έτη και ΔΜΣ>30 έχουν διπλάσιο κίνδυνο για ΣΔ από άτομα με παρόμοιο ΔΜΣ και παχυσαρκία για λιγότερο από 5 έτη. Σε διάφορες μελέτες έχει φανεί επίσης ότι η περίμετρος της μέσης σε σχέση με την περίμετρο των γοφών (πηλίκο), σχετίζεται τόσο με την εμφάνιση στεφανιαίας νόσου όσο και με την εμφάνιση ΣΔ. Βέβαια δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως ο μηχανισμός που συνδέει την παχυσαρκία με τον ΣΔ, όμως φαίνεται πως λόγω της αυξημένης έκκρισης ινσουλίνης σε φόρτωση γλυκόζης, επέρχεται μείωση της λειτουργίας των β-κυττάρων του παγκρέατος με την πάροδο του χρόνου.
Σίγουρο είναι πως η καθοριστική επίδραση της παχυσαρκίας στην εμφάνιση ΣΔ επιβεβαιώνεται από την θετικότατη επίδραση στην αντιμετώπιση του ΣΔ, της απώλειας σωματικού βάρους. Κάποτε οι διατροφικές συμβουλές προς τους ανθρώπους που έπασχαν από ΣΔ, απέκλειαν τη χρήση ορισμένων τροφίμων όπως είναι η πατάτα, το ψωμί, τα μακαρόνια, πολλές σαλάτες όπως τα παντζάρια, πολλά γλυκά φρούτα όπως το καρπούζι, το πεπόνι, τα σταφύλια κτλ. Σήμερα βέβαια γνωρίζουμε καλά πως δεν ισχύει κάτι τέτοιο και όλα αυτά αποτελούν εσφαλμένη προσέγγιση, η οποία δυστυχώς εκφράζεται ακόμη από ορισμένους. Ένας διαβητικός όχι μόνο μπορεί, αλλά και πρέπει να συμπεριφέρεται σαν ένας φυσιολογικός άνθρωπος για διατηρεί υψηλό ηθικό, ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το πρόβλημά του, πάντα όμως με συνεχή και σωστή καθοδήγηση από ειδικούς.
Τέλος, τα μόνα που πρέπει να αποφύγει είναι η ζάχαρη, τα γλυκά (εκτός από ειδικά για διαβητικούς σκευάσματα) και πάνω απ’ όλα την παχυσαρκία. Η σωστή και ισορροπημένη διατροφή καθώς επίσης το φυσιολογικό βάρος, θα πρέπει να είναι το κύριο μέλημα ενός διαβητικού (και όχι μόνο), με σαφώς μεγαλύτερη προσοχή στην περίπτωση του νεανικού διαβήτη.