Ο ιδιαίτερος ρόλος των στερολών & των φρούτων και λαχανικών

Ο ιδιαίτερος ρόλος των στερολών & των φρούτων και λαχανικών

Ένα από τα σύγχρονα προβλήματα, που απειλεί με αφανισμό το δυτικό κόσμο, οι καρδιοπάθειες, μπορεί να αντιμετωπιστεί σε μεγάλο βαθμό με συγκεκριμένες διατροφικές παρεμβάσεις. Οι φυτικές στερόλες και η αντιοξειδωτική κάλυψη του ανθρώπινου οργανισμού, αποτελούν ορισμένα από τα όπλα που διαθέτουμε.

Φυτικές στερόλες & στανόλες

  Ο όρος «φυτικές στερόλες» συμπεριλαμβάνει συνήθως και τις φυτικές στανόλες. Πρόκειται για ενώσεις που το μόριο τους έχει παρόμοια δομή με το μόριο της χοληστερόλης. Εκεί άλλωστε οφείλεται και η δράση τους στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, ατόμων με υπερχοληστεριναιμία.

  Γνωρίζουμε πλέον πως εάν συμπεριλάβουμε 2 γρ φυτικών στερολών, στο ημερήσιο διαιτολόγιο ατόμων με υπερχολιστεριναιμία, μπορούμε να πετύχουμε μείωση 15 % περίπου (ίσως και περισσότερο) των επιπέδων της ολικής και της LDL χοληστερόλης στο πλάσμα του αίματος. Επειδή όμως η ημερήσια κατανάλωση φυτικών στερολών, σε ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο, δεν ξεπερνά εύκολα τα 0.5 mg ημερησίως, η χρήση τροφών εμπλουτισμένων σε φυτικές στερόλες, σε άτομα με διαταραγμένο λιπιδαιμικό προφίλ, μοιάζει απαραίτητη.

Αντιοξειδωτικά

  H αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών έχει συνδεθεί με την πρόληψη πολλών σοβαρών παθολογικών καταστάσεων όπως είναι οι διάφορες μορφές καρκίνου και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Δεν είναι απόλυτα γνωστό πια είναι όλα εκείνα τα θρεπτικά συστατικά που έχουν σχέση μ’ αυτήν την ιδιότητα, αλλά πολύ συχνά γίνεται λόγος για την δράση των αντιοξειδωτικών και την συνεισφορά τους προς αυτήν την κατεύθυνση. Είναι γνωστό πως αυτές οι ενώσεις που στο σύνολο τους ονομάζονται αντιοξειδωτικά, εμποδίζουν την οξείδωση της LDL χοληστερόλης και τελικά τον σχηματισμό αθηρωματικής πλάκας.

  Μελετώντας τις διάφορες έρευνες και τα στοιχεία που προκύπτουν, τίθεται το ερώτημα :

Συγκέντρωση αντιοξειδωτικών σε φρούτα και λαχανικά

ή

συνολική αντιοξειδωτική ικανότητα φρούτων και λαχανικών ;

  Μελετώντας τη περιεκτικότητα των αντιοξειδωτικών σε σχέση με την αύξηση της συνολικής αντιοξειδωτικής ικανότητας (TAC), τα αποτελέσματα είναι συγκεχυμένα. Σε πολλά φρούτα και λαχανικά η αύξηση της TAC δεν συνοδεύεται από ανάλογη αύξηση της περιεκτικότητας των παραπάνω αντιοξειδωτικών. Μόνο στην περίπτωση των φλαβονοειδών τα αποτελέσματα έχουν πιο ομαλή εικόνα, αλλά και πάλι προκύπτουν κενά. Σύμφωνα λοιπό με τα παραπάνω, εάν καταναλώσουμε σημαντική ποσότητα ενός συγκεκριμένου φρούτου ή λαχανικού, δεν θα έχουμε επαρκή αντιοξειδωτική κάλυψη, ακόμη και αν περιέχει μεγάλη ποσότητα ενός ή δύο γνωστών αντιοξειδωτικών.

  Η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής με στόχο την αντιοξειδωτική κάλυψη, φαίνεται να αποτυγχάνει. Έτσι τουλάχιστον δείχνουν πολλές έρευνες.

  Κατά το οξειδωτικό στρές, καταστρέφεται το DNA των κυττάρων και αποβάλετε στα ούρα η 8-ΟΗdG. Κατά την μέτρηση της 8-ΟΗdG στα ούρα, δεν παρατηρήθηκε μείωση της ποσότητας είτε όταν χορηγήθηκε συμπλήρωμα με β-καροτένιο, είτε όταν χορηγήθηκε βιταμίνη Ε ή C ή συνένζυμο Q10. Από την άλλη πλευρά εθελοντές που κατανάλωσαν λαχανάκια Βρυξελλών έδειξαν σημαντική μείωση στην έκκριση 8-ΟΗdG. Τα λαχανάκια Βρυξελλών είναι πλούσια σε μη – βιταμινούχα αντιοξειδωτικά.

  Έρευνα : Metabolic Research Unit (MRU) at the Jean Mayer US Department of Agriculture Human Nutrition Reasearch Center on Aging at Tufts Univercity

  Σ’ αυτήν την έρευνα υπολογίστηκε η αντιοξειδωτική ικανότητα στο πλάσμα του αίματος κατά τη εφαρμογή συγκεκριμένου διαιτολογίου πλούσιου σε φρούτα και λαχανικά. Η αντιοξειδωτική ικανότητα μετρήθηκε με την χρήση της μεθόδου ανάλυσης ORAC (oxygen radical absorbance capacity), μία μέθοδος που αναπτύχθηκε με στόχο τον προσδιορισμό της συνολικής αντιοξειδωτικής δραστηριότητας βιολογικών δειγμάτων.

  Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας έδειξαν ότι η τιμές ORAC σε πλάσμα νηστείας είναι ανάλογες της συνολικής πρόσληψης φρούτων και λαχανικών.

  Μικρή ήταν η συμμετοχή των καροτενοειδών, βιταμίνης C και α-τοκοφερόλης, στην αύξηση της ORAC στο πλάσμα, ενώ η συνεισφορά των φλαβονοειδών και άλλων φαινολικών ενώσεων ήταν ιδιαίτερα σημαντική.

  Οι 10 μερίδες φρούτων και λαχανικών, έδωσαν την μέγιστη τιμή ORAC και η περαιτέρω αύξηση της κατανάλωσης τους δεν βοήθησε σημαντικά. Ίσως μόνο σε μεγαλύτερες ηλικίες η επιπλέον αύξηση της πρόσληψης φρούτων και λαχανικών να έχει θετική επίδραση στην ORAC του πλάσματος.

  Τέλος, όλες οι έρευνες δείχνουν την ανάγκη για μεγάλη πρόσληψη φρούτων και λαχανικών, με τις 7-8 μερίδες να αποτελούν τη βάση.